Planując podróż po Ameryce Południowej albo rozwiązując zadanie z mapą, łatwo doliczyć do państw także obszary zamorskie. Kontynent ma 12 niepodległych krajów, choć jego mapa polityczna pokazuje również terytoria, które do nich nie należą.
Na kontynencie leży 12 niepodległych państw
- 12 krajów: od Argentyny i Brazylii po Gujanę i Surinam.
- Dwie stolice w zestawieniach: w Boliwii Sucre jest stolicą konstytucyjną, a La Paz siedzibą rządu.
- Gujana Francuska leży w Ameryce Południowej, ale jest częścią Francji, a nie osobnym państwem.
- Boliwia i Paragwaj nie mają dostępu do oceanu.
Lista państw Ameryki Południowej i ich stolic
Najłatwiej uporządkować mapę, zaczynając od krajów położonych wzdłuż Andów, a potem przejść do centrum i wschodu kontynentu. Oto 12 niepodległych państw oraz ich stolice:
| Państwo | Stolica |
|---|---|
| Argentyna | Buenos Aires |
| Boliwia | Sucre |
| Brazylia | Brasília |
| Chile | Santiago |
| Ekwador | Quito |
| Gujana | Georgetown |
| Kolumbia | Bogotá |
| Paragwaj | Asunción |
| Peru | Lima |
| Surinam | Paramaribo |
| Urugwaj | Montevideo |
| Wenezuela | Caracas |
Ten wykaz odpowiada standardowemu geograficznemu ujęciu National Geographic. Przy nauce mapy dobrze zwrócić uwagę na północny wschód: Gujana i Surinam są odrębnymi krajami, mimo że w sąsiedztwie leży też Gujana Francuska.
Gujana Francuska leży na kontynencie, ale nie jest krajem
Tu bierze się część rozbieżności w liczbie widocznych na mapie obszarów. Gujana Francuska jest regionem i departamentem zamorskim Francji, dlatego geograficznie należy do Ameryki Południowej, ale politycznie nie stanowi osobnego państwa. Potwierdza to francuski urząd statystyczny Insee.
W praktyce rozróżnienie jest proste: jeśli pytanie dotyczy państw, wpisujesz Gujanę, której stolicą jest Georgetown, oraz Surinam ze stolicą w Paramaribo. Kajenna, główne miasto Gujany Francuskiej, nie powinna trafić do listy stolic niepodległych krajów kontynentu.
Dwa państwa kontynentu nie mają dostępu do oceanu
Na mapie Boliwia i Paragwaj wyróżniają się brakiem wybrzeża. Są to jedyne dwa państwa śródlądowe Ameryki Południowej; pozostałe mają dostęp do Atlantyku, Pacyfiku lub Morza Karaibskiego. To użyteczny podział, gdy porównujesz położenie krajów albo układasz trasę podróży.
| Sytuacja na mapie | Co z niej wynika | Jak odczytać położenie |
|---|---|---|
| Kraj nie ma wybrzeża | Boliwia lub Paragwaj są otoczone lądem | Sprawdź państwa sąsiadujące, jeśli planujesz przejazd między granicami |
| Kraj leży nad Pacyfikiem | Do zachodniego wybrzeża należą m.in. Chile i Peru | Szukaj go po zachodniej stronie Andów |
| Kraj leży nad Atlantykiem lub Karaibami | Na wschodzie i północy kontynentu znajdziesz m.in. Brazylię, Urugwaj, Kolumbię i Wenezuelę | Sprawdź, czy wybrzeże wychodzi na ocean, czy na Morze Karaibskie |
Przy planowaniu wyjazdu sama bliskość dwóch państw na mapie nie przesądza o wygodnym połączeniu. Boliwia i Paragwaj nie mają portów morskich, więc warto sprawdzić konkretną trasę lądową lub połączenia lotnicze, zamiast zakładać, że przejazd między krajami będzie prosty.
W Boliwii Sucre i La Paz pełnią różne role
Jedna nazwa w tabeli może budzić wątpliwość: w wielu opisach pojawia się La Paz, choć stolicą konstytucyjną jest Sucre. Sucre jest stolicą Boliwii, a La Paz siedzibą rządu, dlatego oba miasta bywają wymieniane w materiałach geograficznych. Rozróżnienie to odnotowuje także dokument ONZ dotyczący Boliwii.
W szkolnym zestawieniu stolic wpisz Sucre; jeśli pytanie dotyczy siedziby władz, odpowiedzią będzie La Paz. Uważam, że zapamiętanie obu funkcji jest pewniejsze niż próba rozstrzygnięcia, które miasto „naprawdę” jest stolicą, bo usuwa częste nieporozumienie bez komplikowania całej listy.
Mapa jest czytelniejsza, gdy oddzielisz kraje od terytoriów
Gdy policzysz wyłącznie niepodległe państwa, odpowiedź brzmi: 12. Gujana Francuska pozostaje częścią Francji, a osobne role Sucre i La Paz wyjaśniają, czemu zestawienia stolic mogą się różnić. Taki podział wystarczy, by poprawnie odczytać mapę i nie pomylić granic geograficznych z politycznymi.
